مفاتیح الجنان

مطلب:
موضوع:
اعمال مختصه ماه شعبان‌

شب اول‌ نمازهای بسيار در اقبال ذکر شده از جمله دوازده رکعت به حمد و يازده مرتبه توحيد

روز اول‌ روزه‌اش فضيلت بسيار دارد (و از حضرت صادق عليه السلام روايت است که: هر که روزه بگيرد روز اول شعبان را واجب شود برای او بهشت البته) و سيد بن طاوس ثواب بسياری نقل کرده از حضرت رسول صلی الله عليه و آله برای کسی که سه روز اول اين ماه را روزه دارد و در شبهای آنها دو رکعت نماز کند در هر رکعت حمد يک مرتبه و توحيد يازده مرتبه و بدان که در تفسير امام عليه السلام خبری در فضيلت شعبان و روز اول آن ذکر شده که فوائد بسيار در آن مندرج است و شيخ ما ثقة الاسلام نوری نور الله مرقده آن خبر را ترجمه نموده و در آخر کتاب کلمه طيبه ذکر فرموده و چون آن خبر طولانی است و مقام را گنجايش تمام آن نيست ما مختصر آن را در اينجا ذکر می‌کنيم: حاصل آن خبر آن است که حضرت امير المؤمنين عليه السلام در روز اول شعبانی گذشت به جماعتی که در مسجدی نشسته بودند و در امر قدر و امثال آن گفتگو می‌کردند و بلند شده بود صداهای ايشان و سخت شده بود لجاجت و جدال ايشان پس حضرت ايستاد و بر ايشان سلام کرد آنها جواب سلام دادند و برای آن جناب برخاستند و خواهش کردند که نزد ايشان بنشيند آن حضرت به ايشان اعتنايی نکرد و فرمود ای گروهی که سخن می‌گوييد در چيزی که نفع نمی‌رساند آيا ندانستيد که خدای تعالی را بندگانی است که ساکت کرده ايشان را خوف بدون آنکه عاجز باشند از گفتن يا لال باشند بلکه ايشان هر گاه بخاطر آرند عظمت خداوند را شکسته می‌شود زبانهايشان و کنده می‌شود دلهايشان و می‌رود عقلهايشان و مبهوت می‌شوند به جهت اعزاز و اجلال و اعظام خداوند پس هر گاه بخود آمدند از اين حالت رو می‌آورند به سوی خدا به کردارهای پاکيزه می‌شمرند نفسهای خود را با ستمکاران و خطاکاران و حال آنکه ايشان منزهند از تقصير و تفريط مگر آنکه ايشان راضی نمی‌شوند برای خدا به کردار اندک و بسيار نمی‌شمرند برای او عمل زياد را و پيوسته مشغولند به اعمال پس ايشان چنانند که هر وقت نظر کنی به ايشان ايستاده‌گانند به عبادت ترسان و هراسان در بيم و اضطرابند پس کجاييد شما از ايشان ای گروه تازه کارها آيا ندانستيد که داناترين مردم به قدر ساکت‌ترين ايشانند از آن و اينکه جاهلترين مردم به قدر سخنگوترين ايشانند در او ای گروه تازه کارها امروز غره شعبان کريم است ناميده است او را پروردگار ما شعبان به جهت پراکنده شدن خيرات به تحقيق که باز کرده پروردگار شما در او درهای حسنات خود را و جلوه داده به شما قصرها و خيرات او را به قيمت ارزانی و کارهای آسانی پس بخريد آن را و جلوه داده برای شما ابليس لعين شعبه‌های شرور و بلاهای خود را و شما پيوسته می‌کوشيد در گمراهی و طغيان و متمسک می‌شويد به شعبه‌های ابليس و رو می‌گردانيد از شعبه‌های خيرات که باز شده برای شما درهای او و اين غره ماه شعبان است و شعبه‌های خيرات او نماز است و روزه و زکات و امر بمعروف و نهی از منکر و بر والدين و خويشان و همسايگان و اصلاح ذات البين و صدقه بر فقرا و مساکين بر خود کلفت می‌دهيد چيزی را که برداشته شده از شما يعنی امر قضا و قدر و چيزی که نهی کرده شده‌ايد از فرورفتن در آن از کشف سرهای خدا که هر که تفتيش کند از آنها از تباه شدگان است آگاه باشيد به درستی که اگر شما واقف شويد بر آنچه مهيا فرموده پروردگار عز و جل برای مطيعين از بندگانش در امروز هر آينه باز خواهيد داشت خود را از آنچه در او هستيد و شروع خواهيد کرد در آنچه امر کردند شما را به آن گفتند يا امير المؤمنين و چيست آنکه آن را خداوند مهيا فرموده در اين روز برای مطيعين خود پس حضرت نقل فرمود قصه آن لشکری را که رسول خدا صلی الله عليه و آله به جهاد کفار فرستاده بود و دشمنان شب بر ايشان شبيخون زدند و آن شبی تاريک و سخت ظلمانی بود و مسلمانان در خواب بودند و کسی از ايشان بيدار نبود جز زيد بن حارثه و عبد الله بن رواحه و قتاده بن نعمان و قيس بن عاصم منقری که هر کدام در يک جانب ايشان بيدار و مشغول نماز و قرآن خواندن بودند دشمنان مسلمانان را تير باران کردند و به واسطه تاريکی و نديدن مسلمانان دشمنان را تا از آنها احتراز کنند نزديک بود که هلاک شوند که ناگاه از دهان اين چند نفر نورهايی ساطع شد که لشکرگاه مسلمانان را روشن کرده و سبب قوت و دليری ايشان شده پس شمشير کشيده و دشمنان را کشته و زخمدار و اسير نمودند و چون مراجعت نمودند و برای حضرت رسول صلی الله عليه و آله نقل کردند فرمود اين نورها به جهت اعمال اين برادران شما است در غره ماه شعبان پس يک يک آن اعمال را حضرت نقل کردند تا آنکه فرمودند چون روز اول شعبان می‌شود پراکنده می‌کند ابليس لشکر خود را در اطراف زمين و آفاق آن و می‌گويد به ايشان که سعی کنيد در کشيدن بعضی از بندگان خدا را به سوی خود در اين روز و به درستی که خدای عز و جل پراکنده می‌کند ملائکه را در اطراف زمين و آفاق او و به ايشان می‌فرمايد براستی نگاه داريد بندگان مرا و ارشاد کنيد ايشان را پس همه ايشان نيک بخت می‌شوند به شما مگر آنکه امتناع و سرکشی کند پس به درستی که او از حد گذشته می‌گردد در حزب ابليس و جنود او به درستی که خداوند عز و جل چون روز اول ماه شعبان می‌شود امر می‌کند به درهای بهشت پس باز می‌شود و امر می‌کند درخت طوبی را پس نزديک می‌کند شاخه‌های خود را بر اين دنيا آنگاه ندا می‌کند منادی پروردگار عز و جل ای بندگان خدا اين شاخه‌های درخت طوبی است پس در آويزيد به او که بلند کند شما را بسوی بهشت و اين شاخه‌های درخت زقوم است پس بترسيد از او که نبرد شما را بسوی دوزخ رسول خدا صلی الله عليه و آله فرمود قسم به آنکه مرا به راستی به رسالت مبعوث نموده که هر که فرا گيرد دری از خير و نيکی را در اين روز پس به تحقيق که در آويخته به شاخه‌ای از شاخه‌های درخت طوبی پس او کشاننده است او را بسوی بهشت و هر که فرا گيرد دری از شر را در امروز پس به تحقيق که در آويخته به شاخه‌ای از شاخه‌های درخت زقوم پس آن کشاننده است او را بسوی آتش آنگاه فرمود رسول خدا صلی الله عليه و آله پس هر کس که نماز مستحبی کند امروز برای خدا پس در آويخته به شاخه‌ای از آن و هر که روزه گيرد در اين روز پس به تحقيق که در آويخته به شاخه‌ای از آن و هر که صلح دهد ميان زن و شوهرش يا پدر و فرزندش يا خويشاوندانش يا مرد و زن همسايه‌اش يا مرد و زن بيگانه پس به تحقيق که در آويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که تخفيف دهد پريشانی را از طلبی که از او دارد يا کم کند از آن پس به تحقيق که در آويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که نظر کند در حساب خود پس ببيند قرض کهنه را که صاحبش از آن مايوس شده پس ادا کند آن را پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و کسی که کفالت کند يتيمی را پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که باز دارد سفيهی را از عرض مؤمنی پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که بخواند قرآن يا چيزی از آن را پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که ياد آرد خدای را و بشمرد نعمتهای او را و شکر کند پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که عيادت کند مريضی را پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که نيکی کند پدر و مادر خود يا يکی از آنها را پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که پيش از اين روز به غضب آورده بود ايشان را پس خوشنودشان کرد در اين روز پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و هر که تشييع کند جنازه را پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که تسليت دهد در آن مصيبت زده را پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و همچنين هر کسی که بجا آورد چيزی را از ابواب خير در اين روز پس به تحقيق درآويخته از آن به شاخه‌ای آنگاه فرمود رسول خدا صلی الله عليه و آله قسم به آنکه مرا به راستی به پيغمبری مبعوث فرموده که هر کس که فراگيرد دری از شر و گناه را در اين روز پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از شاخه‌های درخت زقوم پس آن کشاننده است او را بسوی آتش آنگاه فرمود قسم به آنکه مرا براستی به پيغمبری فرستاده که هر کس تقصير کند در اين روز نماز واجبی خود را و ضايع کند آن را پس به تحقيق که درآويخته از آن درخت به شاخه‌ای و هر کس که بيايد در نزد او فقيری ضعيف که می‌داند بدی حال او را و او قادر است بر تغيير حالش بدون آنکه ضرری به او برسد و کسی هم نيست از او نيابت کند و بنشيند به جای او پس واگذارد او را که ضايع شود و هلاک گردد و دست او را نگيرد پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و کسی که عذر خواهی کند از او بدکاری پس نپذيرد عذر او را آنگاه عقوبت نکند او را به قدر بدی او بلکه بيفزايد بر آن پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و کسی که جدائی اندازد ميان شوهری با زنش يا پدر با فرزندش يا برادر با برادرش يا خويشی با خويشش يا ميان دو همسايه يا ميان دو رفيق يا دو خواهر پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که سخت بگيرد بر تنگدستی و حال آنکه می‌داند تنگدستی او را پس بيفزايد بر غيظ او بلای او پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که بر او دينی باشد پس منکر شود آن را بر صاحبش و تعدی کند بر او تا آنکه باطل کند دين او را پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که جفا کند يتيمی را و آزار رساند او را و مال او را تباه کند پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و کسی که داخل شود در عرض برادر مؤمن خود و وادارد مردم را بر آن پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از او و کسی که آوازه‌خوانی کند به قسمی از خوانندگی که برانگيزاند در آن خواندن بر معاصی پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از او و کسی که بنشيند بشمرد کارهای قبيح خود را در جنگها و انواع ستم خود را بر بندگان خدا و افتخار کند بر آن پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و کسی که همسايه‌اش مريض شده پس او را عيادت نکرد محض استخفاف به شان او پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و کسی که همسايه‌اش مرد پس مشايعت نکرد جنازه او را به جهت خوار بودن او در نظرش پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که اعراض کند از مصيبت زده و جفا کند او را محض حقارت و کوچکی او در نزدش پس به تحقيق که درآويخته از آن به شاخه‌ای و کسی که عاق کند پدر و مادر خود يا يکی از آن دو را پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و کسی که پيش ايشان را عاق کرده بود و خوشنود نکرد ايشان را امروز و حال آنکه قدرت دارد بر آن پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و همچنين هر کس بکند کاری از ساير اقسام شر را پس به تحقيق که درآويخته به شاخه‌ای از آن و قسم به آنکه مرا به راستی به پيغمبری فرستاده که درآويختگان به شاخه‌های درخت طوبی بلند می‌کند ايشان را آن شاخه‌ها بسوی بهشت آنگاه رسول خدا صلی الله عليه و آله نظر خود را به جانب آسمان انداخت اندکی و می‌خنديد و مسرور بود آنگاه نظر مبارک را به زير انداخت بسوی زمين پس پيشانی مبارک را درهم کشيد و روی مبارکش ترش شد آنگاه رو کرد به اصحاب خود و فرمود قسم به آنکه فرستاده محمد را براستی به پيغمبری که ديدم به تحقيق درخت طوبی را که بلند می‌شد و بلند می‌کرد آنان که به او درآويخته بودند بسوی بهشت و ديدم بعضی از ايشان را که درآويخته بود به يک شاخه از آن و بعضی درآويخته بودند به دو شاخه از آن يا به چند شاخه بر حسب فراگرفتن ايشان مر طاعت را و به درستی که هر آينه می‌بينم زيد بن حارثه را که درآويخته به بيشتر شاخه‌های از آن پس آن شاخه‌ها بلند می‌کند او را به اعلی عليين بهشت پس از اين جهت خنديدم و خوشحال شدم پس نگاه کردم بسوی زمين پس قسم به آنکه مرا براستی به پيغمبری فرستاده که ديدم درخت زقوم را که پايين می‌رفت شاخه‌های او و پايين می‌برد درآويختگان به او را بسوی دوزخ و ديدم پاره‌ای از ايشان را درآويخته به شاخه‌ای و ديدم پاره‌ای از ايشان که درآويخته به دو شاخه يا به چند شاخه بر حسب فراگرفتن او مر قبايح را و به درستی که هر آينه می‌بينم بعضی از منافقين را که درآويخته به بيشتر شاخه‌های او و آنها فرو می‌برند او را به اسفل درکات او پس از اين جهت روی خود را ترش کردم و پيشانی را درهم کشيدم

روز سوم‌ روز مبارکی است که شيخ در مصباح فرموده در اين روز متولد شد جناب حسين بن علی عليهما السلام و بيرون آمد توقيع شريف به سوی قاسم بن علاء همدانی وکيل حضرت امام حسن عسکری عليه السلام که مولای ما حسين عليه السلام متولد شد روز پنجشنبه سوم شعبان پس روزه بگير آن روز را و اين دعا را در آن روز بخوان:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُکَ بِحَقِّ الْمَوْلُودِ فِي هَذَا الْيَوْمِ الْمَوْعُودِ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ اسْتِهْلالِهِ وَ وِلادَتِهِ بَکَتْهُ السَّمَاءُ وَ مَنْ فِيهَا وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ عَلَيْهَا وَ لَمَّا يَطَأْ [يُطَأْ] لابَتَيْهَا قَتِيلِ الْعَبْرَةِ وَ سَيِّدِ الْأُسْرَةِ الْمَمْدُودِ بِالنُّصْرَةِ يَوْمَ الْکَرَّةِ الْمُعَوَّضِ مِنْ قَتْلِهِ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ نَسْلِهِ وَ الشِّفَاءَ فِي تُرْبَتِهِ وَ الْفَوْزَ مَعَهُ فِي أَوْبَتِهِ وَ الْأَوْصِيَاءَ مِنْ عِتْرَتِهِ بَعْدَ قَائِمِهِمْ وَ غَيْبَتِهِ حَتَّی يُدْرِکُوا الْأَوْتَارَ وَ يَثْأَرُوا الثَّارَ وَ يُرْضُوا الْجَبَّارَ وَ يَکُونُوا خَيْرَ أَنْصَارٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِمْ مَعَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ اللَّهُمَّ فَبِحَقِّهِمْ إِلَيْکَ أَتَوَسَّلُ وَ أَسْأَلُ سُؤَالَ مُقْتَرِفٍ مُعْتَرِفٍ مُسِي‌ءٍ إِلَی نَفْسِهِ مِمَّا فَرَّطَ فِي يَوْمِهِ وَ أَمْسِهِ يَسْأَلُکَ الْعِصْمَةَ إِلَی مَحَلِّ رَمْسِهِ اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ عِتْرَتِهِ وَ احْشُرْنَا فِي زُمْرَتِهِ وَ بَوِّئْنَا مَعَهُ دَارَ الْکَرَامَةِ وَ مَحَلَّ الْإِقَامَةِ اللَّهُمَّ وَ کَمَا أَکْرَمْتَنَا بِمَعْرِفَتِهِ فَأَکْرِمْنَا بِزُلْفَتِهِ وَ ارْزُقْنَا مُرَافَقَتَهُ وَ سَابِقَتَهُ وَ اجْعَلْنَا مِمَّنْ يُسَلِّمُ لِأَمْرِهِ وَ يُکْثِرُ الصَّلاةَ عَلَيْهِ عِنْدَ ذِکْرِهِ وَ عَلَی جَمِيعِ أَوْصِيَائِهِ وَ أَهْلِ أَصْفِيَائِهِ الْمَمْدُودِينَ مِنْکَ بِالْعَدَدِ الاثْنَيْ عَشَرَ النُّجُومِ الزُّهَرِ وَ الْحُجَجِ عَلَی جَمِيعِ الْبَشَرِ اللَّهُمَّ وَ هَبْ لَنَا فِي هَذَا الْيَوْمِ خَيْرَ مَوْهِبَةٍ وَ أَنْجِحْ لَنَا فِيهِ کُلَّ طَلِبَةٍ کَمَا وَهَبْتَ الْحُسَيْنَ لِمُحَمَّدٍ جَدِّهِ وَ عَاذَ فُطْرُسُ بِمَهْدِهِ فَنَحْنُ عَائِذُونَ بِقَبْرِهِ مِنْ بَعْدِهِ نَشْهَدُ تُرْبَتَهُ وَ نَنْتَظِرُ أَوْبَتَهُ آمِينَ رَبَّ الْعَالَمِينَ پس می‌خوانی بعد از اين به دعای حسين عليه السلام: و اين آخر دعای آن حضرت است در روزی که بسيار شده بود دشمنان او يعني روز عاشوراء اللَّهُمَّ أَنْتَ مُتَعَالِي الْمَکَانِ عَظِيمُ الْجَبَرُوتِ شَدِيدُ الْمِحَالِ غَنِيٌّ عَنِ الْخَلائِقِ عَرِيضُ الْکِبْرِيَاءِ قَادِرٌ عَلَی مَا تَشَاءُ قَرِيبُ الرَّحْمَةِ صَادِقُ الْوَعْدِ سَابِغُ النِّعْمَةِ حَسَنُ الْبَلاءِ قَرِيبٌ إِذَا دُعِيتَ مُحِيطٌ بِمَا خَلَقْتَ قَابِلُ التَّوْبَةِ لِمَنْ تَابَ إِلَيْکَ قَادِرٌ عَلَی مَا أَرَدْتَ وَ مُدْرِکٌ مَا طَلَبْتَ وَ شَکُورٌ إِذَا شُکِرْتَ وَ ذَکُورٌ إِذَا ذُکِرْتَ أَدْعُوکَ مُحْتَاجا وَ أَرْغَبُ إِلَيْکَ فَقِيرا وَ أَفْزَعُ إِلَيْکَ خَائِفا وَ أَبْکِي إِلَيْکَ مَکْرُوبا وَ أَسْتَعِينُ بِکَ ضَعِيفا وَ أَتَوَکَّلُ عَلَيْکَ کَافِيا احْکُمْ بَيْنَنَا وَ بَيْنَ قَوْمِنَا [بِالْحَقِ‌] فَإِنَّهُمْ غَرُّونَا وَ خَدَعُونَا وَ خَذَلُونَا وَ غَدَرُوا بِنَا وَ قَتَلُونَا وَ نَحْنُ عِتْرَةُ نَبِيِّکَ وَ وَلَدُ [وُلْدُ] حَبِيبِکَ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الَّذِي اصْطَفَيْتَهُ بِالرِّسَالَةِ وَ ائْتَمَنْتَهُ عَلَی وَحْيِکَ فَاجْعَلْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا فَرَجا وَ مَخْرَجا بِرَحْمَتِکَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ ابن عياش گفت شنيدم از حسين بن علی بن سفيان بزوفری که می‌گفت حضرت صادق عليه السلام می‌خواند اين دعا را در اين روز و فرموده که اين دعا از دعاهای روز سوم شعبان است و آن روز ولادت حسين عليه السلام است

شب سيزدهم‌ اول ليالی بيض است و کيفيت نماز امشب و دو شب بعد در ماه رجب گذشت

شب نيمه شعبان‌

شب بسيار مبارکی است (از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت است که: از حضرت امام محمد باقر عليه السلام سؤال شد از فضل شب نيمه شعبان فرمود آن شب افضل شبها است بعد از ليلة القدر در آن شب عطا می‌فرمايد خداوند به بندگان فضل خود را و می‌آمرزد ايشان را به من و کرم خويش پس سعی و کوشش کنيد در تقرب جستن به سوی خدای تعالی در آن شب پس بدرستی که آن شبی است که خدا قسم ياد فرموده به ذات مقدس خود که دست خالی برنگرداند سائلی را از درگاه خود مادامی که سؤال نکند معصيت را و آن شب آن شبی است که قرار داده حق تعالی آن را از برای ما به مقابل آنکه قرار داده شب قدر را برای پيغمبر ما صلی الله عليه و آله پس کوشش کنيد در دعا و ثنا بر خدای تعالی الخبر) و از جمله برکات اين شب مبارک آن است که ولادت باسعادت حضرت سلطان عصر امام زمان أرواحنا له الفداء در سحر اين شب سنه دويست و پنجاه و پنج در سر من رأی واقع شده و باعث مزيد شرافت اين ليله مبارکه شده و از برای اين شب چند عمل است

اول غسل است‌ که باعث تخفيف گناهان می‌شود

دوم احياء اين شب است به نماز و دعا و استغفار چنانچه امام زين العابدين عليه السلام می‌کردند و در روايت است که هر که احيا دارد اين شب را نميرد دل او در روزی که دلها بميرند

سوم زيارت حضرت امام حسين عليه السلام است‌ که افضل اعمال اين شب و باعث آمرزش گناهان است و هر که خواهد با او مصافحه کند روح صد و بيست و چهار هزار پيغمبر زيارت کند آن جناب را در اين شب و اقل زيارت آن حضرت آن است که به بامی برآيد و به جانب راست و چپ نظر کند پس سر به جانب آسمان کند پس زيارت کند آن حضرت را به اين کلمات السَّلامُ عَلَيْکَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْکَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ و هر کس در هر کجا باشد در هر وقت که آن حضرت را به اين کيفيت زيارت کند اميد است که ثواب حج و عمره برای او نوشته شود و ما زيارت مخصوصه اين شب را در باب زيارات ذکر خواهيم نمود إن شاء الله تعالی

چهارم‌ خواندن اين دعا که شيخ و سيد نقل کرده‌اند و به منزله زيارت امام زمان صلوات الله عليه است اللَّهُمَّ بِحَقِّ لَيْلَتِنَا [هَذِهِ‌] وَ مَوْلُودِهَا وَ حُجَّتِکَ وَ مَوْعُودِهَا الَّتِي قَرَنْتَ إِلَی فَضْلِهَا فَضْلا فَتَمَّتْ کَلِمَتُکَ صِدْقا وَ عَدْلا لا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِکَ وَ لا مُعَقِّبَ لِآيَاتِکَ نُورُکَ الْمُتَأَلِّقُ وَ ضِيَاؤُکَ الْمُشْرِقُ وَ الْعَلَمُ النُّورُ فِي طَخْيَاءِ الدَّيْجُورِ الْغَائِبُ الْمَسْتُورُ جَلَّ مَوْلِدُهُ وَ کَرُمَ مَحْتِدُهُ وَ الْمَلائِکَةُ شُهَّدُهُ وَ اللَّهُ نَاصِرُهُ وَ مُؤَيِّدُهُ إِذَا آنَ مِيعَادُهُ وَ الْمَلائِکَةُ [فَالْمَلائِکَةُ] أَمْدَادُهُ سَيْفُ اللَّهِ الَّذِي لا يَنْبُو وَ نُورُهُ الَّذِي لا يَخْبُو وَ ذُو الْحِلْمِ الَّذِي لا يَصْبُو مَدَارُ الدَّهْرِ وَ نَوَامِيسُ الْعَصْرِ وَ وُلاةُ الْأَمْرِ وَ الْمُنَزَّلُ عَلَيْهِمْ مَا يَتَنَزَّلُ [يَنْزِلُ‌] فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَ أَصْحَابُ الْحَشْرِ وَ النَّشْرِ تَرَاجِمَةُ وَحْيِهِ وَ وُلاةُ أَمْرِهِ وَ نَهْيِهِ اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَی خَاتِمِهِمْ وَ قَائِمِهِمْ الْمَسْتُورِ عَنْ عَوَالِمِهِمْ اللَّهُمَّ وَ أَدْرِکْ بِنَا أَيَّامَهُ وَ ظُهُورَهُ وَ قِيَامَهُ وَ اجْعَلْنَا مِنْ أَنْصَارِهِ وَ اقْرِنْ ثَارَنَا بِثَارِهِ وَ اکْتُبْنَا فِي أَعْوَانِهِ وَ خُلَصَائِهِ وَ أَحْيِنَا فِي دَوْلَتِهِ نَاعِمِينَ وَ بِصُحْبَتِهِ غَانِمِينَ وَ بِحَقِّهِ قَائِمِينَ وَ مِنَ السُّوءِ سَالِمِينَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ صَلَوَاتُهُ عَلَی [وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی‌] سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ الْمُرْسَلِينَ وَ عَلَی أَهْلِ بَيْتِهِ الصَّادِقِينَ وَ عِتْرَتِهِ النَّاطِقِينَ وَ الْعَنْ جَمِيعَ الظَّالِمِينَ وَ احْکُمْ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُمْ يَا أَحْکَمَ الْحَاکِمِينَ

پنجم‌ شيخ روايت کرده از اسماعيل بن فضل هاشمي که گفت: تعليم کرد مرا حضرت صادق عليه السلام اين دعا را که بخوانم آن را در شب نيمه شعبان اللَّهُمَّ أَنْتَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ الْخَالِقُ الرَّازِقُ الْمُحْيِي الْمُمِيتُ الْبَدِي‌ءُ الْبَدِيعُ لَکَ الْجَلالُ وَ لَکَ الْفَضْلُ وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الْمَنُّ وَ لَکَ الْجُودُ وَ لَکَ الْکَرَمُ وَ لَکَ الْأَمْرُ وَ لَکَ الْمَجْدُ وَ لَکَ الشُّکْرُ وَحْدَکَ لا شَرِيکَ لَکَ يَا وَاحِدُ يَا أَحَدُ يَا صَمَدُ يَا مَنْ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَکُنْ لَهُ کُفُوا أَحَدٌ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْ لِي وَ ارْحَمْنِي وَ اکْفِنِي مَا أَهَمَّنِي وَ اقْضِ دَيْنِي وَ وَسِّعْ عَلَيَّ فِي رِزْقِي فَإِنَّکَ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ کُلَّ أَمْرٍ حَکِيمٍ تَفْرُقُ وَ مَنْ تَشَاءُ مِنْ خَلْقِکَ تَرْزُقُ فَارْزُقْنِي وَ أَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ فَإِنَّکَ قُلْتَ وَ أَنْتَ خَيْرُ الْقَائِلِينَ النَّاطِقِينَ وَ اسْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ فَمِنْ فَضْلِکَ أَسْأَلُ وَ إِيَّاکَ قَصَدْتُ وَ ابْنَ نَبِيِّکَ اعْتَمَدْتُ وَ لَکَ رَجَوْتُ فَارْحَمْنِي يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ

ششم بخواند اين دعا را که حضرت رسول صلی الله عليه و آله در اين شب می‌خواندند اللَّهُمَّ اقْسِمْ لَنَا مِنْ خَشْيَتِکَ مَا يَحُولُ بَيْنَنَا وَ بَيْنَ مَعْصِيَتِکَ وَ مِنْ طَاعَتِکَ مَا تُبَلِّغُنَا بِهِ رِضْوَانَکَ وَ مِنَ الْيَقِينِ مَا يَهُونُ عَلَيْنَا بِهِ مُصِيبَاتُ الدُّنْيَا اللَّهُمَّ أَمْتِعْنَا بِأَسْمَاعِنَا وَ أَبْصَارِنَا وَ قُوَّتِنَا مَا أَحْيَيْتَنَا وَ اجْعَلْهُ الْوَارِثَ مِنَّا وَ اجْعَلْ ثَارَنَا عَلَی مَنْ ظَلَمَنَا وَ انْصُرْنَا عَلَی مَنْ عَادَانَا وَ لا تَجْعَلْ مُصِيبَتَنَا فِي دِينِنَا وَ لا تَجْعَلِ الدُّنْيَا أَکْبَرَ هَمِّنَا وَ لا مَبْلَغَ عِلْمِنَا وَ لا تُسَلِّطْ عَلَيْنَا مَنْ لا يَرْحَمُنَا بِرَحْمَتِکَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ و اين دعای جامع کاملی است و خواندن آن در اوقات ديگر نيز غنيمت است و از عوالی اللئالی نقل شده که حضرت رسول صلی الله عليه و آله هميشه اين دعا را می‌خواندند

هفتم بخواند صلوات هر روز را که در وقت زوال می‌خواند

هشتم بخواند دعای کميل را که ورودش در اين شب است و در باب اول گذشت

نهم‌ آنکه هر يک از 716 سُبْحَانَ اللَّهِ و الْحَمْدُ لِلَّهِ و اللَّهُ أَکْبَرُ و لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ را صد مرتبه بگويد تا خداوند تعالی گناهان گذشته او را بيامرزد و برآورد حاجتهای دنيا و آخرت او را

دهم‌ شيخ در مصباح روايت کرده از ابو يحيی در ضمن خبری در فضيلت شب نيمه شعبان که گفت: گفتم بمولای خودم حضرت صادق عليه السلام که بهترين دعاها در اين شب کدام است فرمود هر گاه بجا آوردی نماز عشا را پس دو رکعت نماز گزار، بخوان در رکعت اول حمد و سوره جحد که قل يأيها الکافرون باشد و بخوان در رکعت دوم حمد و سوره توحيد که قل هو الله أحد است پس چون سلام دادی بگو سُبْحَانَ اللَّهِ سی و سه مرتبه و الْحَمْدُ لِلَّهِ سی و سه مرتبه و اللَّهُ أَکْبَرُ سی و چهار مرتبه پس بگو يَا مَنْ إِلَيْهِ مَلْجَأُ الْعِبَادِ [يَلْجَأُ الْعِبَادُ] فِي الْمُهِمَّاتِ وَ إِلَيْهِ يَفْزَعُ الْخَلْقُ فِي الْمُلِمَّاتِ يَا عَالِمَ الْجَهْرِ وَ الْخَفِيَّاتِ [وَ] يَا مَنْ لا تَخْفَی عَلَيْهِ خَوَاطِرُ الْأَوْهَامِ وَ تَصَرُّفُ الْخَطَرَاتِ يَا رَبَّ الْخَلائِقِ وَ الْبَرِيَّاتِ يَا مَنْ بِيَدِهِ مَلَکُوتُ الْأَرَضِينَ وَ السَّمَاوَاتِ أَنْتَ اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ أَمُتُّ إِلَيْکَ بِلا إِلَهَ إِلا أَنْتَ فَيَا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ اجْعَلْنِي فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ مِمَّنْ نَظَرْتَ إِلَيْهِ فَرَحِمْتَهُ وَ سَمِعْتَ دُعَاءَهُ فَأَجَبْتَهُ وَ عَلِمْتَ اسْتِقَالَتَهُ فَأَقَلْتَهُ وَ تَجَاوَزْتَ عَنْ سَالِفِ خَطِيئَتِهِ وَ عَظِيمِ جَرِيرَتِهِ فَقَدِ اسْتَجَرْتُ بِکَ مِنْ ذُنُوبِي وَ لَجَأْتُ إِلَيْکَ فِي سَتْرِ عُيُوبِي اللَّهُمَّ فَجُدْ عَلَيَّ بِکَرَمِکَ وَ احْطُطْ خَطَايَايَ بِحِلْمِکَ وَ عَفْوِکَ وَ تَغَمَّدْنِي فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ بِسَابِغِ کَرَامَتِکَ وَ اجْعَلْنِي فِيهَا مِنْ أَوْلِيَائِکَ الَّذِينَ اجْتَبَيْتَهُمْ لِطَاعَتِکَ وَ اخْتَرْتَهُمْ لِعِبَادَتِکَ وَ جَعَلْتَهُمْ خَالِصَتَکَ وَ صَفْوَتَکَ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِمَّنْ سَعَدَ جَدُّهُ وَ تَوَفَّرَ مِنَ الْخَيْرَاتِ حَظُّهُ وَ اجْعَلْنِي مِمَّنْ سَلِمَ فَنَعِمَ وَ فَازَ فَغَنِمَ وَ اکْفِنِي شَرَّ مَا أَسْلَفْتُ وَ اعْصِمْنِي مِنَ الازْدِيَادِ فِي مَعْصِيَتِکَ وَ حَبِّبْ إِلَيَّ طَاعَتَکَ وَ مَا يُقَرِّبُنِي مِنْکَ وَ يُزْلِفُنِي عِنْدَکَ سَيِّدِي إِلَيْکَ يَلْجَأُ الْهَارِبُ وَ مِنْکَ يَلْتَمِسُ الطَّالِبُ وَ عَلَی کَرَمِکَ يُعَوِّلُ الْمُسْتَقِيلُ التَّائِبُ أَدَّبْتَ عِبَادَکَ بِالتَّکَرُّمِ وَ أَنْتَ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِينَ وَ أَمَرْتَ بِالْعَفْوِ عِبَادَکَ وَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ اللَّهُمَّ فَلا تَحْرِمْنِي مَا رَجَوْتُ مِنْ کَرَمِکَ وَ لا تُؤْيِسْنِي مِنْ سَابِغِ نِعَمِکَ وَ لا تُخَيِّبْنِي مِنْ جَزِيلِ قِسَمِکَ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ لِأَهْلِ طَاعَتِکَ وَ اجْعَلْنِي فِي جُنَّةٍ مِنْ شِرَارِ بَرِيَّتِکَ رَبِّ إِنْ لَمْ أَکُنْ مِنْ أَهْلِ ذَلِکَ فَأَنْتَ أَهْلُ الْکَرَمِ وَ الْعَفْوِ وَ الْمَغْفِرَةِ وَ جُدْ عَلَيَّ بِمَا أَنْتَ أَهْلُهُ لا بِمَا أَسْتَحِقُّهُ فَقَدْ حَسُنَ ظَنِّي بِکَ وَ تَحَقَّقَ رَجَائِي لَکَ وَ عَلِقَتْ نَفْسِي بِکَرَمِکَ فَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ وَ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِينَ اللَّهُمَّ وَ اخْصُصْنِي مِنْ کَرَمِکَ بِجَزِيلِ قِسَمِکَ وَ أَعُوذُ بِعَفْوِکَ مِنْ عُقُوبَتِکَ وَ اغْفِرْ لِيَ الذَّنْبَ الَّذِي يَحْبِسُ عَلَيَّ [عَنِّي‌] الْخُلُقَ وَ يُضَيِّقُ عَلَيَّ الرِّزْقَ حَتَّی أَقُومَ بِصَالِحِ رِضَاکَ وَ أَنْعَمَ بِجَزِيلِ عَطَائِکَ وَ أَسْعَدَ بِسَابِغِ نَعْمَائِکَ فَقَدْ لُذْتُ بِحَرَمِکَ وَ تَعَرَّضْتُ لِکَرَمِکَ وَ اسْتَعَذْتُ بِعَفْوِکَ مِنْ عُقُوبَتِکَ وَ بِحِلْمِکَ مِنْ غَضَبِکَ فَجُدْ بِمَا سَأَلْتُکَ وَ أَنِلْ مَا الْتَمَسْتُ مِنْکَ أَسْأَلُکَ بِکَ لا بِشَيْ‌ءٍ هُوَ أَعْظَمُ مِنْکَ پس به سجده می‌روی و می‌گويی يَا رَبِّ بيست مرتبه يَا اللَّهُ هفت مرتبه لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ هفت مرتبه مَا شَاءَ اللَّهُ ده مرتبهلا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِده مرتبه پس صلوات می‌فرستی بر پيغمبر و آل او عليهم السلام و می‌خواهی از خدا حاجت خود را پس قسم به خدا که اگر حاجت بخواهی به سبب اين عمل به عدد قطرات باران هر آينه برساند به تو خداوند عز و جل آن حاجتها را به کرم عميم و فضل جسيم خود

يازدهم‌ شيخ طوسی و کفعمی فرموده‌اند که بخواند در اين شب إِلَهِي تَعَرَّضَ لَکَ فِي هَذَا اللَّيْلِ الْمُتَعَرِّضُونَ وَ قَصَدَکَ الْقَاصِدُونَ وَ أَمَّلَ فَضْلَکَ وَ مَعْرُوفَکَ الطَّالِبُونَ وَ لَکَ فِي هَذَا اللَّيْلِ نَفَحَاتٌ وَ جَوَائِزُ وَ عَطَايَا وَ مَوَاهِبُ تَمُنُّ بِهَا عَلَی مَنْ تَشَاءُ مِنْ عِبَادِکَ وَ تَمْنَعُهَا مَنْ لَمْ تَسْبِقْ لَهُ الْعِنَايَةُ مِنْکَ وَ هَا أَنَا ذَا عُبَيْدُکَ الْفَقِيرُ إِلَيْکَ الْمُؤَمِّلُ فَضْلَکَ وَ مَعْرُوفَکَ فَإِنْ کُنْتَ يَا مَوْلايَ تَفَضَّلْتَ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ عَلَی أَحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ وَ عُدْتَ عَلَيْهِ بِعَائِدَةٍ مِنْ عَطْفِکَ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ الْخَيِّرِينَ الْفَاضِلِينَ وَ جُدْ عَلَيَّ بِطَوْلِکَ وَ مَعْرُوفِکَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ سَلَّمَ تَسْلِيما إِنَّ اللَّهَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَدْعُوکَ کَمَا أَمَرْتَ فَاسْتَجِبْ لِي کَمَا وَعَدْتَ إِنَّکَ لا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ و اين دعايی است که در سحرها در عقب نماز شفع خوانده می‌شود

دوازدهم بخواند بعد از هر دو رکعت از نماز شب و شفع و بعد از دعاهای وتر دعاهايی را که شيخ و سيد نقل کرده‌اند

سيزدهم بجا آورد سجده‌ها و دعاهايی را که از رسول خدا صلی الله عليه و آله روايت شده‌ از جمله روايتی است که شيخ از حماد بن عيسی از ابان بن تغلب روايت کرده که گفت حضرت صادق عليه السلام فرمودند: شب نيمه شعبانی داخل شد و بود رسول خدا صلی الله عليه و آله در آن شب نزد عايشه همين که نصف شب شد برخاست رسول خدا صلی الله عليه و آله از رختخواب خود برای عبادت پس چون بيدار شد عايشه يافت که پيغمبر صلی الله عليه و آله بيرون رفته از رختخواب او و داخل شد بر او آنچه که فرو می‌گيرد زنها را يعنی غيرت و گمان کرد که آن حضرت رفته پيش بعض زنهای خود پس برخاست و پيچيد بر خود شمله يعنی چادر خود را و قسم به خدا که شمله او از ابريشم و کتان و پنبه نبود و لکن تار آن مو و پود آن از کرکهای شتر بود و جستجو می‌کرد رسول خدا صلی الله عليه و آله را در حجره‌های زنهای ديگرش حجره به حجره پس در اين بين که در جستجوی آن حضرت بود به ناگاه نظرش افتاد بر رسول خدا صلی الله عليه و آله که در سجده است مثل جامه‌ای که چسبيده شده بر روی زمين پس نزديک آن حضرت شد شنيد که می‌گويد در سجده خود سَجَدَ لَکَ سَوَادِي وَ خَيَالِي وَ آمَنَ بِکَ فُؤَادِي هَذِهِ يَدَايَ وَ مَا جَنَيْتُهُ عَلَی نَفْسِي يَا عَظِيمُ [عَظِيما] تُرْجَی [يُرْجَی‌] لِکُلِّ عَظِيمٍ اغْفِرْ لِيَ الْعَظِيمَ فَإِنَّهُ لا يَغْفِرُ الذَّنْبَ الْعَظِيمَ إِلا الرَّبُّ الْعَظِيمُ پس بلند کرد سر خود را و دوباره برگشت به سجده و شنيد عايشه که می‌گويد أَعُوذُ بِنُورِ وَجْهِکَ الَّذِي أَضَاءَتْ لَهُ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرَضُونَ وَ انْکَشَفَتْ لَهُ الظُّلُمَاتُ وَ صَلَحَ عَلَيْهِ أَمْرُ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ مِنْ فُجْأَةِ نَقِمَتِکَ وَ مِنْ تَحْوِيلِ عَافِيَتِکَ وَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِکَ اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي قَلْبا تَقِيّا نَقِيّا وَ مِنَ الشِّرْکِ بَرِيئا لا کَافِرا وَ لا شَقِيّا پس بر خاک نهاد دو طرف روی خود را و گفت عَفَّرْتُ وَجْهِي فِي التُّرَابِ وَ حُقَّ لِي أَنْ أَسْجُدَ لَکَ پس همينکه خواست رسول خدا صلی الله عليه و آله برگردد شتافت عايشه به سوی رختخواب خود پس رسول خدا صلی الله عليه و آله آمد به رختخواب او و شنيد که نفس بلند می‌زند فرمود چيست اين نفس بلند آيا ندانسته‌ای که چه شبی است امشب اين شب نيمه شعبان است که در آن قسمت می‌شود روزی‌ها و در آن نوشته می‌شود اجلها و در آن نوشته می‌شود روندگان به حج و بدرستی که خدای تعالی می‌آمرزد در اين شب از خلق خود بيشتر از عدد موهای بزهای قبيله کلب و می‌فرستد خدای تعالی ملائکه خود را از جانب آسمان به سوی زمين در مکه

چهاردهم نماز جناب جعفر را بجا آورد چنانکه شيخ از حضرت امام رضا عليه السلام روايت کرده

پانزدهم بجا آورد نمازهای اين شب را و آن بسيار است از جمله نمازی است که روايت کرده ابو يحيی صنعانی از حضرت باقر و صادق عليهما السلام و هم روايت کرده از آن دو بزرگوار سی نفر از کسانی که وثوق و اعتماد است به ايشان که آن دو بزرگوار فرمودند که: هر گاه شب نيمه شعبان شد پس بجا آور چهار رکعت نماز بخوان در هر رکعت حمد و قل هو الله أحد صد مرتبه پس چون فارغ شدی بگو اللَّهُمَّ إِنِّي إِلَيْکَ فَقِيرٌ وَ مِنْ عَذَابِکَ خَائِفٌ مُسْتَجِيرٌ اللَّهُمَّ لا تُبَدِّلْ اسْمِي وَ لا تُغَيِّرْ جِسْمِي وَ لا تَجْهَدْ بَلائِي وَ لا تُشْمِتْ بِي أَعْدَائِي أَعُوذُ بِعَفْوِکَ مِنْ عِقَابِکَ وَ أَعُوذُ بِرَحْمَتِکَ مِنْ عَذَابِکَ وَ أَعُوذُ بِرِضَاکَ مِنْ سَخَطِکَ وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْکَ جَلَّ ثَنَاؤُکَ أَنْتَ کَمَا أَثْنَيْتَ عَلَی نَفْسِکَ وَ فَوْقَ مَا يَقُولُ الْقَائِلُونَ و بدان که فضيلت بسيار وارد شده برای خواندن صد رکعت نماز در اين شب در هر رکعتی يک مرتبه حمد و ده مرتبه توحيد و گذشت در ماه رجب دستور العمل شش رکعت نماز در اين شب به حمد و يس و تبارک و توحيد

روز نيمه شعبان‌

عيد مولود شريف امام دوازدهم مولانا و إمامنا المهدي حضرت حجة بن الحسن صاحب الزمان صلوات الله عليه است و يستحب زيارته عليه السلام في کل زمان و مکان و الدعاء بتعجيل الفرج عند زيارته و تتأکد زيارته في السرداب بسر من رأی و هو المتيقن ظهوره و تملکه و أنه يملأ الأرض قسطا و عدلا کما ملئت ظلما و جورا

در اعمال بقيه اين ماه است‌

از حضرت امام رضا عليه السلام منقول است که: هر که سه روز از آخر ماه شعبان روزه بدارد و به ماه مبارک رمضان وصل کند حق تعالی ثواب روزه دو ماه متوالی برای او بنويسد) (و ابو الصلت هروی روايت کرده است که: در جمعه آخر ماه شعبان به خدمت حضرت امام رضا عليه السلام رفتم حضرت فرمود که ای ابو الصلت اکثر ماه شعبان رفت و اين جمعه آخر آن است پس تدارک و تلافی کن در آنچه از اين ماه مانده است تقصيرهايی را که در ايام گذشته اين ماه کرده‌ای و بر تو باد که رو آوری بر آنچه نافع است برای تو و دعا و استغفار بسيار بکن و تلاوت قرآن مجيد بسيار بکن و توبه کن به سوی خدا از گناهان خود تا آنکه چون ماه مبارک درآيد خالص گردانيده باشی خود را از برای خدا و مگذار در گردن خود امانت و حق کسی را مگر آنکه ادا کنی و مگذار در دل خود کينه کسی را مگر آنکه بيرون کنی و مگذار گناهی را که می‌کرده‌ای مگر آنکه ترک کنی و از خدا بترس و توکل کن بر خدا در پنهان و آشکار امور خود و هر که بر خدا توکل کند خدا بس است او را و بسيار بخوان در بقيه اين ماه اين دعا را اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِيمَا مَضَی مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِيمَا بَقِيَ مِنْهُ بدرستی که حق تعالی در اين ماه آزاد می‌گرداند بنده‌های بسيار از آتش جهنم برای حرمت ماه مبارک رمضان) و شيخ از حارث بن مغيره نضری روايت کرده که: حضرت صادق عليه السلام می‌خواند در شب آخر شعبان و شب اول ماه رمضان:

اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا الشَّهْرَ الْمُبَارَکَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ وَ جُعِلَ هُدًی لِلنَّاسِ وَ بَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ قَدْ حَضَرَ فَسَلِّمْنَا فِيهِ وَ سَلِّمْهُ لَنَا وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا فِي يُسْرٍ مِنْکَ وَ عَافِيَةٍ يَا مَنْ أَخَذَ الْقَلِيلَ وَ شَکَرَ الْکَثِيرَ اقْبَلْ مِنِّي الْيَسِيرَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ لِي إِلَی کُلِّ خَيْرٍ سَبِيلا وَ مِنْ کُلِّ مَا لا تُحِبُّ مَانِعا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ يَا مَنْ عَفَا عَنِّي وَ عَمَّا خَلَوْتُ بِهِ مِنَ السَّيِّئَاتِ يَا مَنْ لَمْ يُؤَاخِذْنِي بِارْتِکَابِ الْمَعَاصِي عَفْوَکَ عَفْوَکَ عَفْوَکَ يَا کَرِيمُ إِلَهِي وَعَظْتَنِي فَلَمْ أَتَّعِظْ وَ زَجَرْتَنِي عَنْ مَحَارِمِکَ فَلَمْ أَنْزَجِرْ فَمَا عُذْرِي فَاعْفُ عَنِّي يَا کَرِيمُ عَفْوَکَ عَفْوَکَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُکَ الرَّاحَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ وَ الْعَفْوَ عِنْدَ الْحِسَابِ عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِکَ فَلْيَحْسُنِ التَّجَاوُزُ مِنْ عِنْدِکَ يَا أَهْلَ التَّقْوَی وَ يَا أَهْلَ الْمَغْفِرَةِ عَفْوَکَ عَفْوَکَ اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُکَ ابْنُ عَبْدِکَ وَ ابْنُ أَمَتِکَ ضَعِيفٌ فَقِيرٌ إِلَی رَحْمَتِکَ وَ أَنْتَ مُنْزِلُ الْغِنَی وَ الْبَرَکَةِ عَلَی الْعِبَادِ قَاهِرٌ مُقْتَدِرٌ أَحْصَيْتَ أَعْمَالَهُمْ وَ قَسَمْتَ أَرْزَاقَهُمْ وَ جَعَلْتَهُمْ مُخْتَلِفَةً أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَلْوَانُهُمْ خَلْقا مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ وَ لا يَعْلَمُ الْعِبَادُ عِلْمَکَ وَ لا يَقْدِرُ الْعِبَادُ قَدْرَکَ وَ کُلُّنَا فَقِيرٌ إِلَی رَحْمَتِکَ فَلا تَصْرِفْ عَنِّي وَجْهَکَ وَ اجْعَلْنِي مِنْ صَالِحِي خَلْقِکَ فِي الْعَمَلِ وَ الْأَمَلِ وَ الْقَضَاءِ وَ الْقَدَرِ اللَّهُمَّ أَبْقِنِي خَيْرَ الْبَقَاءِ وَ أَفْنِنِي خَيْرَ الْفَنَاءِ عَلَی مُوَالاةِ أَوْلِيَائِکَ وَ مُعَادَاةِ أَعْدَائِکَ وَ الرَّغْبَةِ إِلَيْکَ وَ الرَّهْبَةِ مِنْکَ وَ الْخُشُوعِ وَ الْوَفَاءِ وَ التَّسْلِيمِ لَکَ وَ التَّصْدِيقِ بِکِتَابِکَ وَ اتِّبَاعِ سُنَّةِ رَسُولِکَ اللَّهُمَّ مَا کَانَ فِي قَلْبِي مِنْ شَکٍّ أَوْ رِيبَةٍ أَوْ جُحُودٍ أَوْ قُنُوطٍ أَوْ فَرَحٍ أَوْ بَذَخٍ أَوْ بَطَرٍ أَوْ خُيَلاءَ أَوْ رِيَاءٍ أَوْ سُمْعَةٍ أَوْ شِقَاقٍ أَوْ نِفَاقٍ أَوْ کُفْرٍ أَوْ فُسُوقٍ أَوْ عِصْيَانٍ أَوْ عَظَمَةٍ أَوْ شَيْ‌ءٍ لا تُحِبُّ فَأَسْأَلُکَ يَا رَبِّ أَنْ تُبَدِّلَنِي مَکَانَهُ إِيمَانا بِوَعْدِکَ وَ وَفَاءً بِعَهْدِکَ وَ رِضًا بِقَضَائِکَ وَ زُهْدا فِي الدُّنْيَا وَ رَغْبَةً فِيمَا عِنْدَکَ وَ أَثَرَةً وَ طُمَأْنِينَةً وَ تَوْبَةً نَصُوحا أَسْأَلُکَ ذَلِکَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ إِلَهِي أَنْتَ مِنْ حِلْمِکَ تُعْصَی وَ مِنْ کَرَمِکَ وَ جُودِکَ تُطَاعُ فَکَأَنَّکَ لَمْ تُعْصَ [تَرَ] وَ أَنَا وَ مَنْ لَمْ يَعْصِکَ سُکَّانُ أَرْضِکَ فَکُنْ عَلَيْنَا بِالْفَضْلِ جَوَادا وَ بِالْخَيْرِ عَوَّادا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ صَلاةً دَائِمَةً لا تُحْصَی وَ لا تُعَدُّ وَ لا يَقْدِرُ قَدْرَهَا غَيْرُکَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ